Lanbolo

2016(e)ko apirilaren 3(a), igandea

Erantzukizun pertsonala eta kontratu neoliberalaren artean

XXI. mendearen hasiera honetan gure ingurune hurbilenean gertatzen diren aldaketa azkarren eta sakonen aurrean elementu iraunkor gutxi gelditzen zaizkigu erreferentzia gisa hartzeko. Lana izan da horietako bat pertsona askorentzat azkeneko mende honetan zehar. Gizarte industrial aurreratuak enpleguaren gizarte izan dira. Enpleguak ematen zigun identitate bat eta bizitza proiektu bat aurrera eramateko bidea.( Bauman, 2002). Orain berriz pertsona askorentzat hori apurtu da.

Langileak eta gizarteak orokorrean aldaketa hauek sakonean lan harremanetan eta ibilbide pertsonaletan eragina izango dutela badakite eta arriskua barneratu dute. Gaurko egoerak pertsona askoren bizitza baldintzatu du. Richard Sennettek (2000) dioen bezala “Las nuevas condiciones del mercado obligan a un gran número de personas a asumir riesgos muy pesados aunque los jugadores saben que las posibilidades de recompensa son escasas”(92. orri).

Langabeziaren arazoa ez da klase edo talde konkretu bati egokitzen zaion arazoa, gaur egun edozein izan daiteke langabezian. Enpresetan ematen diren pertsonalaren murrizketak edota itxierak edozein kategoriatako langilea ukitu dezake.

Erantzukizun pertsonala da gure errealitateak nagusitzen duen leloa, hau da pertsona bakoitzak izan behar du norberaren ongizatearen erantzule. Merkatua da politika sozialik onena eta laguntza karitatetik etorri behar du, solidaritate instituzionala alde batera utziaz. Kontratu sozial modernoa natura egoeratik irteteko eta hiritar bihurtzeko baliagarria zitzaigun bezala, gaur egungo kontratu neoliberalak bazterketa prozesuak areagotzen ditu eta gizartea beste egoera natural batetara darama non bertako partaide asko baztertuak diren (Zubero,2004).

Ekonomiaren malgutasunaren aurrean ziurgabetasun indibidual gero eta handiago bat sentitzen dugu. Komunitateak eta solidaritateak egin zituen ekarpenak joan den mendean alde batera utzi direla dirudi. Ongizate estatua izan zen horietako bat eta gure diskurtso indibidualistak norberak bere kabuz bizitza aurrera atera behar duela dio. Baina gauden lekuan bagaude beste batzuen laguntzari esker izan zela ez dezagun ahaztu.

-Bauman, Zygmunt (2002) Modernidad líquida. Argentina. Fondo de cultura económica

-Sennett, R.(2000). La corrosión del carácter. Anagrama.

-Zubero,I.(2004).Trabajo y ciudadanía. En El trabajo en el siglo XXI: perspectiva de futuro. (111-127).Ararteko, Colección Jornadas sobre derechos humanos nº8. Gráficas Santamaria, S.A.

2016(e)ko otsailaren 18(a), osteguna

Lana eta hiritartasuna

Lanak eta honen monetarizazioak enpleguak hiritar oso bihurtzen gaitu. Lana bilakatu da identitate soziala eta indibidualaren ardatz. Langabezia nagusitzen joan den neurrian berriz pertsona askorentzat Zygmunt Baumanek (2002) dioen bezala lanak ez du hori ere eskaintzen “El trabajo ya no puede ofrecer un huso seguro en el cual enrollar y fijar definiciones del yo, identidades y proyectos de vida. Tampoco puede ser pensado como fundamento ético de la sociedad, ni como eje ético de la vida individual”.(129. Orri)

Langabeziaren arazoa ez da klase edo talde konkretu bati egokitzen zaion arazoa, gaur egun edozein izan daiteke langabezian. Enpresatan ematen diren pertsonalaren murrizketak edota itxierak edozein kategoriatako langileak ukitu ditzake.

Langileak eta gizarteak orokorrean aldaketa hauek sakonean lan harremanetan eta ibilbide pertsonaletan eragina dutela badakite. Gaurko egoerak bizitza pertsonala baldintzatu ondoren eta eskatzen diguten guztia emanda gero bazterturik uzten gaituzte. Richard Sennettek (2000) dioen bezala “Las nuevas condiciones del mercado obligan a un gran número de personas a asumir riesgos muy pesados aunque los jugadores saben que las posibilidades de recompensa son escasas”(92. orri).

Gizarteak sorturiko aberastasuna guztion artean banatzea guztiok bizitza duin bat izan dezagun. Gutxieneko sarrera bat hiritar gisa guztioi ahalbidetu beharko litzaiguke eta hortik aurrera lanean jardun edo ez gure aukera izan beharko luke. Gaur egun robotizazio prozesuen ondorioz lan mota asko desagertuko dira eta guztiontzat askatasun bide bat bezala ikusi dezakegu.

-Bauman, Zygmunt (2002)Modernidad líquida. Argentina. Fondo de cultura económica .

-Sennett, Richard (2000) La corrosión del carácter : las consecuencias personales del trabajo en el nuevo capitalismo, Barcelona, Anagrama.

-Zubero, Imanol (2004) Trabajo y ciudadanía. Ararteko. Colección Jornadas sobre derechos humanos. nº8. XVIII Cursos de verano en San Sebastian

2016(e)ko urtarrilaren 25(a), astelehena

Eszenatoki berriak irudikatzen

Etorkizuna ez datorkigu idatzia, etorkizuna idatzi egin dezakegu. Ez da aukera eta jarduera askatasunik izango aurreikuspenik ez badago eta horretarako eszenatokiak irudikatzea prospektibaren bitartez beharrezko ikusten dut.

The Millennium Project (1) burutzen ari den azterketan, enpleguaren eta teknologien bilakaeraren inguruko eszenarioak irudikatu nahi ditu 2050rako munduko aditu talde batekin batera, Delphi metodoa erabiliaz. Aurreikusten diren tendentzia batzuk honakoak dira:

-2020ra bitartean errekuperazio ekonomikoak eta biztanleria aktiboaren murrizketak teknologiak eragindako langabezia orekatuko du.

-2030rako lan egin nahi duten pertsonak automatengandik ordezkatzen joango dira era masiboan.

-2040rako oinarrizko errenta unibertsala orokortzen joango da eta pertsonen gehiengoa ez da enplegu bilaketan arituko, langabetu kontzeptua desagertuko da.

-2050rako oinarrizko errenta orokortuta egongo da.

Bestalde adimen artifizialak gizakiarekin lehia zuzena izango du eta horrek gure kulturan salto kualitatiboa suposatuko du. Gizakiaren eta lurraren eboluzioan adimen artifizialaren garapenak, hizkuntzaren sorreraren (2) ondoren, gure historian eman den aldaketarik sakonena ekarriko du.

Alfonso Cornellak gizakiok daukagun berezko balioan aurkitzen du datorkigun aldaketendako erantzuna. Kreatibitatea, intuizioa eta kuriositatea aintzakotzat hartuko dira ezagutzaren gizartean, inteligentzia artifizialak bere baitan ez dituen ezaugarriak, eta hezkuntza sistemak horiek garatzeko baliabideak inplementatu beharko ditu. Prestakuntza gure bizitzan zehar izan beharko dugu presente, aldaketarako palanka gisa ulertuta pertsonen ahalduntzearen bitartez.

Etorkizuna asmatzea zaila da, baina argi dago gizakiok gure eboluzioan gaur arte ekarri gaituzten ezaugarri gizatiarrenak inoiz baino gehiago martxan jartzeko ordua iritsi dela; enpatia, sentikortasuna (3), solidaritatea, kooperazioa eta kreatibitatea, azken finean kultura (4). Hauek eta teknologiaren garapenak ekarriko dituen erremintak eta abilitateak geureganatuz gizarte gizakiar baterako hautua emateko moduan egon gaitezke.

Bitartean pertsona asko bazterturik gelditzeko arriskuan daude enpleguaren eskasiagatik edota lanean ibilita langile pobreak working poor bihurtzen direlako, horregatik tarteko egiturak berrantolatzeko garaia da. Estatuak, korporazioak eta gizabanakoaren tarteko egiturak. Hurbileneko komunitatea, betidanik ezagutu eta erreferentzia izan dugun hori, berriz garatzeko eta sakontzeko momentua da. Komunitatetik abiaturik eta auto eraketarako gaitasuna martxan jarrita proiektu sozial berritzaileak aurrera eramateko kapazitatea adierazi dugu iraganean eta etorkizunean hala izango dela seguru nago.

[1] Future Work/Technology 2050 Real-Time Delphi Study.Excerpt from the 2015-16 State of the Future report

http://www.millennium-project.org/millennium/Future-WorkTechnology_2050.pdf

[2] Bideoa: Mark Pagel: hizkuntzak nola aldatu zuen gizadia.

https://www.ted.com/talks/mark_pagel_how_language_transformed_humanity?language=eu#t-534280

[3] Escales, C.(2015/11/19). Ricard Espelti egindako elkarrizketa El Periodico “La sensibilidad crea conciencia y compromiso”.

http://www.elperiodico.com/es/noticias/sociedad/ricard-espelt-sensibilidad-crea-conciencia-compromiso-4684536

[4] Ian Tucker, I (2012/02/19). Mark Pageli egindako elkarrizketa The Guardianen.” Mark Pagel: culture is central to human success”.

http://www.theguardian.com/technology/2012/feb/19/my-bright-idea-mark-pagel